Przeważającą większością głosów Parlament Europejski przyjął 12 stycznia 2005 roku sprawozdanie w sprawie Konstytucji Europejskiej. 500 posłów głosowało za przyjęciem Konstytucji, 137 przeciwko, a 40 wstrzymało się od głosu.

Sprawozdanie jest podzielone na dwie części: pierwsza napisana jest językiem przystępnym i zrozumiałym dla opinii publicznej. Jest to część "dydaktyczna" , która ma wytłumaczyć w prosty sposób korzyści płynące z przyjęcia Konstytucji dla obywateli oraz różnice między nowym tekstem a już obowiązującymi traktatami.

W części drugiej, która jest uzasadnieniem, w bardziej rozbudowanej formie przedstawione są szczegóły projektu konstytucyjnego.

Sprawozdanie powstało dzięki wspólnej pracy dwóch sprawozdawców Ínigo MÉNDEZ DE VIGO (PPE/DE, ES) i Richard CORBETT (PSE, UK). Według słów zawartych w samym sprawozdaniu: "projekt ustanawiający Konstytucję dla Europy stanowi satysfakcjonujący kompromis wprowadzający znaczącą zmianę w stosunku do istniejących Traktatów, które doprowadzi do wyczuwalnej poprawy dla obywateli Europy, dla Parlamentu Europejskiego będącego ich demokratyczną reprezentacją i dla instytucji Unii Europejskiej, ale także dla Państw Członkowskich, ich władz lokalnych i regionalnych oraz dla Unii Europejskiej jako całości".

Przejrzystość, skuteczność, kontrola demokratyczna i obywatelstwo europejskie

Te zmiany i ulepszenia, które Konstytucja ma wprowadzić stanowią cztery punkty sprawozdania:

Wzrost przejrzystości istoty i celów Unii

Skomplikowane Traktaty europejskie zostaną zastąpione przez jeden, bardziej czytelny dokument, który precyzyjnie określa wartości i cele Unii Europejskiej oraz zasady, które regulują jej działania oraz relacje z Państwami Członkowskimi. Wspólnoty Europejskie i Unia Europejska, których nazwy się mylą i pokrywają, staną się od momentu wejścia w życie Konstytucji jedną strukturą posiadającą osobowość prawną. Zawiła terminologia europejska ulegnie uproszczeniu, zostaną wprowadzone nowe pojęcia takie, jak na przykład prawa europejskie, które będą nosiły nazwę ustaw i ustaw ramowych.

Symbole Unii Europejskiej, takie jak flaga czy hymn zostaną zapisane w Konstytucji. Zostanie również wprowadzona klauzula solidarności między Państwami Członkowskimi w razie ataku terrorystycznego lub katastrofy naturalnej.

Wzrost skuteczności Unii i zwiększenie jej roli w świecie

Dzięki następującym ulepszeniom w stosunku do obowiązujących traktatów Konstytucja Europejska ma się przyczynić do wzrostu skuteczności w wykonywaniu swoich zadań:
Zwiększy się zakres stosowania głosowań większością kwalifikowaną w Radzie, co jest niezbędne, by uniknąć impasu w Unii liczącej 25 lub więcej państw członkowskich. Dwu i półroczna Prezydencja w Radzie Europejskiej zastąpi Prezydencję zmieniającą się co sześć miesięcy, zmniejszy się rozmiar Komisji Europejskiej. Zamiast dwóch stanowisk nakładających się, czyli Wysokiego Przedstawiciela ds. WPZB i Komisarza ds. stosunków zewnętrznych powstanie jedno stanowisko Ministra Spraw Zagranicznych, który będzie się wypowiadał w sprawach, w których Unia zajmuje wspólne stanowisko. Dodatkowo uznanie osobowości prawnej Unii wzmocni możliwość działania na poziomie międzynarodowym i pozwoli zająć Unii Europejskiej należne jej miejsce na arenie międzynarodowej.

Wzrost odpowiedzialności demokratycznej

Parlament Europejski na równi z Radą, czyli rządami krajowymi, będzie się wypowiadał i kontrolował proces tworzenia prawa europejskiego. Wszelkie propozycje Unii będą przekazywane z odpowiednim wyprzedzeniem parlamentom krajowym, tak by dać im możliwość ich przeanalizowania. Parlamenty narodowe zyskują również prawo przeciwstawiania się propozycjom, które uznają za przekraczające kompetencje Unii. Tym samym parlamenty narodowe i Parlament Europejski będą miały dużo większy niż dotychczas wpływ na prawo unijne.

Po ratyfikacji traktatu konstytucyjnego Przewodniczący Komisji Europejskiej wybierany będzie przez Parlament Europejski. Minister Spraw Zagranicznych wybierany będzie w porozumieniu z Radą i Przewodniczącym Komisji a odpowiedzialny będzie przed Parlamentem Europejskim i Radą.
Wszelkie wydatki Unii Europejskiej będą podlegać zgodzie Parlamentu Europejskiego i Rady. Nowa procedura budżetowa zwiększa uprawnienia Parlamentu Europejskiego w decydowaniu o ostatecznym kształcie budżetu i zwiększa tym samym kontrolę demokratyczną nad nim.

Zwiększenie praw obywatelskich

Prawa obywateli będą lepiej chronione po wejściu w życie Konstytucji dzięki wymogom zawartym w projekcie, aby wszelkie rozporządzenia legislacyjne Unii i kroki podjęte przez instytucje Unii były zgodne z normami praw podstawowych. Wynika to z faktu włączenia Karty Praw Podstawowych do projektu konstytucyjnego. Dodatkowo Unia Europejska przystąpiła do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. W projekcie zostało wprowadzone prawo inicjatywy ze strony obywateli oraz lepsze warunki dochodzenia swoich racji przed sądami europejskimi.

W sprawozdaniu przygotowanym przez Komisję Spraw Konstytucyjnych posłowie starają się zająć stanowisko wobec głosów krytycznych odnośnie projektu Konstytucji. Według posłów "głosy te są pozbawione podstaw", gdyż ich zdaniem Konstytucja "nie doprowadzi do utworzenia scentralizowanego 'superpaństwa', nie osłabi, lecz przeciwnie, wzmocni Unię w wymiarze socjalnym". Posłowie podkreślają, że projekt Konstytucji "nie ignoruje korzeni historycznych i duchowych Europy, gdyż odwołuje się do jej spadku kulturowego, religijnego i humanistycznego".

Przyszłość

Tekst Konstytucji nie jest "nietykalny". Pomimo tego, że "Konstytucja zapewni stabilne, trwałe ramy przyszłego rozwoju Unii Europejskiej" , wiele ulepszeń i poprawek jest " możliwych w przyszłości". Dodatkowo przyjęta została poprawka, która zapowiada, że Parlament Europejski "pragnie skorzystać z nowego prawa inicjatywy przyznanego mu przez Konstytucję w celu zaproponowania zmian do niej".

Ale w danym momencie najważniejsza jest ratyfikacja Konstytucji. Parlamentarzyści ponowili swój postulat, "aby informować obywateli europejskich, w jasny i obiektywny sposób, na temat treści zawartych w Konstytucji". Parlament Europejski apeluje do instytucji europejskich i Państw Członkowskich, które będą organizowały kampanie informacyjne, aby te wyraźnie rozdzieliły "jego elementy już obowiązujące na mocy istniejących Traktatów od nowych postanowień wprowadzonych przez Konstytucję, w celu edukacji społeczeństwa i zapewnienia informacji na potrzeby debaty".

Posłowie nie zapominają o roli organizacji pozarządowych i fundacji rożnego rodzaju. W przyjętej poprawce "apelują również o uznanie roli organizacji społeczeństwa obywatelskiego w debatach ratyfikacyjnych i zapewnienie wystarczającego wsparcia umożliwiającego tym organizacjom zaangażowanie ich zwolenników w debaty na przestrzeni UE w celu promowania aktywnego udziału obywateli w debacie na temat ratyfikacji".

Zgromadzenie parlamentarne apeluje do służb Parlamentu Europejskiego, zwłaszcza do biur informacji, które znajdują się we wszystkich Państwach Członkowskich, aby te podwoiły swoje wysiłki na rzecz informowania obywateli Unii Europejskiej o Konstytucji "w jego wersji pełnej lub w formie streszczenia".

Posłowie wyrazili również nadzieję, że "wszystkie Państwa Członkowskie będą w stanie zakończyć ratyfikację Konstytucji do połowy maja 2006 roku", tak, aby Konstytucja mogła wejść w życie 1 września tego samego roku.

Żródło: Parlament Europejski (www.europarl.eu.int)                

wstecz

All content Copyright C 2005-2006 Permedia acting for the European Parliament Information Office in Poland. All Rights Reserved.
Wydawca: Roman Gutkowski, Permedia; Redaktor Naczelna: Maria Graczyk; Informacje: info@eurokonstytucja.pl

Serwis stanowi własność Biura Informacyjnego Parlamentu Europejskiego w Polsce
Serwis hostowany przez firmę NorKon
Webdesigner Piotr Gessek